Klimalarda kullanılan soğutucu gaz, cihazın temel çalışma prensibini oluşturan ve ısı transferini sağlayan en kritik bileşenlerden biridir. Peki, klima gazı nasıl toplanır ve bu işlem neden bu kadar önemlidir? Klima sistemlerinin sökülmesi, farklı bir yere taşınması ya da tamir edilmesi gibi durumlarda, içerideki gazın çevreye zarar vermeden ve sistem güvenliğini tehlikeye atmadan toplanması gerekir. Bu işlem, hem cihazın sağlıklı çalışması hem de çevreye duyarlılık açısından kritik bir adımdır.
Gazın kontrolsüz bir şekilde dışarıya çıkması, hem cihazın çalışmasını olumsuz etkiler hem de sonraki kullanım için yeni gaz dolumu gerektirir. Ayrıca cihazın içindeki basınçlı gaz, müdahale sırasında tehlikeli olabilir ve bağlantı noktalarında sızıntıya yol açabilir. Bu nedenle işlem öncesinde gazın sistem içerisinde uygun bir bölgeye izole edilmesi, yani doğru teknikle toplanması, cihaz güvenliği, servis süreci ve tekrar kullanıma hazırlık açısından son derece önemlidir.
Bu işlem sayesinde hem mevcut gaz korunmuş olur hem de ilerideki montaj veya bakım aşamalarında zaman ve maliyet tasarrufu sağlanır. Ayrıca sistemdeki diğer bileşenler de olası zararlardan korunur. Aşağıda, klima gazının neden toplandığını gösteren en yaygın üç senaryoyu detaylı olarak inceleyebilirsiniz:
Bu Yazıda Neler Var ?
Klima Sökülüp Başka Bir Adrese Taşınacaksa Klima Gazı Nasıl Toplanır
Eğer bir klima cihazı evden veya iş yerinden sökülüp farklı bir adrese taşınacaksa, içindeki gaz sistemden dışarı verilmeden toplanmalıdır. Böylece:
- Soğutucu gaz kaybedilmeden tekrar kullanılabilir.
- Taşıma sırasında çevreye zarar verilmez.
- Yeni yerde montaj yapıldığında tekrar gaz dolumuna gerek kalmaz.
Klima Sökülüp Depolanacaksa Klima Gazı Toplanır
Klima cihazı bir süre kullanılmayacak ve depolanacaksa, içindeki gazın uygun şekilde sistemin dışına çıkarılmadan izole edilmesi gerekir. Bu işlem:
- Gazın güvenli şekilde sistem içinde muhafaza edilmesini sağlar.
- Depolama süresince sistemin zarar görmesini önler.
- Daha sonra kullanılmak istendiğinde cihazın yeniden kurulumu kolaylaştırır.
Klima Tamir Edilecekse Klima Gazı Toplanır
Klimada arıza oluşmuşsa ve bu arıza iç ünite, dış ünite veya borulama hattında ise, cihaz üzerinde bakım yapılmadan önce sistemdeki gazın toplanması gerekir. Böylece:
- Gazın boşa çıkması engellenir.
- Kompresör dışı parçalarda güvenli onarım sağlanır.
- Tamir sonrası vakumlama yapılıp tekrar sistem devreye alınabilir.
Klima Gazı Nasıl Toplanır ?
Gerekli Ekipmanlar:
- Manifold saat takımı (basınç göstergeleri – düşük ve yüksek basınç)
- Altıgen alyan anahtar (servis vanalarını çevirmek için)
- Klima servis anahtarı (gerekiyorsa)
- Eldiven ve gözlük gibi kişisel koruyucu ekipmanlar
Bu işlem sırasında soğutucu gazla temas veya yanlış uygulama ciddi sonuçlar doğurabilir. Deneyimi olmayan kişilerin işlemi yetkili bir teknisyen eşliğinde yapması önerilir. Klima elektriğe bağlıyken müdahale kesinlikle yapılmamalıdır.
✅ Adım Adım Klima Gazını Toplama İşlemi
🔌 1. Cihazın Elektriğini Kesin
İlk adım olarak klimayı uzaktan kumandadan değil, sigorta kutusundan tamamen kapatın. Bu, servis sırasında elektrik çarpması veya motorların çalışması gibi tehlikeleri önler.
🧰 2. Dış Üniteye Erişim Sağlayın
- Split klimalarda dış ünitenin yerini kontrol edin.
- Servis vanalarının olduğu alt kısmı açın (genellikle metal bir kapağın arkasındadır).
- Burada genellikle iki servis vanası bulunur:
- İnce boru (sıvı hattı) servisi
- Kalın boru (gaz hattı) servisi
🧪 3. Manifold Saati Bağlayın
- Mavi hortumu (alçak basınç) kalın borunun (gaz hattının) servis portuna bağlayın.
- Sarı hortum boşta kalabilir veya vakum pompasına bağlanmak üzere hazır bırakılır (bazı işlemlerde gerekmez).
- Manifold üzerindeki iğne vanayı kapalı konumda tutun.
🔃 4. Servis Vanalarını Hazırlayın
- Altıgen alyan anahtarıyla servis vanalarının her ikisini de kontrol edin. Henüz tamamen açmayın ya da kapatmayın.
- Sıvı hattı vanası: genellikle gazın çıkışını kontrol eder.
- Gaz hattı vanası: kompresörün emiş hattıdır.
▶️ 5. Klimayı 3-5 Dakika Çalıştırın
- Sigortayı tekrar açın ve klimayı soğutma modunda çalıştırın.
- Fan en yüksek seviyeye getirilmeli, sıcaklık en düşük değere ayarlanmalıdır.
- Bu sayede sistem tam kapasiteyle çalışır ve gaz kompresöre çekilmeye başlar.
🔒 6. Sıvı Hattı Servis Vanasını Kapatın
- Klima çalışmaya devam ederken ince borudaki sıvı hattı vanasını (yüksek basınç) kapatın.
- Bu işlem sırasında sistem, gazı içeriye (kompresöre) çekmeye devam eder ancak dışarı çıkış engellenmiş olur.
🔻 7. Basınç Göstergesini Takip Edin
- Manifold saati üzerindeki düşük basınç göstergesi (mavi) hızla düşmeye başlayacaktır.
- Gaz sistemde geri dönüştükçe basınç 0’a yaklaşır.
- Bu esnada sistemin sesinde değişim (motor sesi azalması) hissedilebilir.
⛔ 8. Gaz Hattı (Kalın Boru) Servis Vanasını Kapatın
- Basınç saati sıfır gösterdiğinde (veya çok yaklaştığında), kalın borudaki gaz hattı vanasını da kapatın.
- Böylece gaz, sistemin kompresöründe ve kondenser tarafında hapsedilmiş olur.
🔌 9. Klimayı Kapatın ve Elektriği Kesin
- Kumandadan klimayı kapatın.
- Ardından sigorta kutusundan cihazın elektriğini kesin.
- Bu, sistemin tamamen güvenli hale gelmesini sağlar.
🔧 10. Bağlantı Elemanlarını Sökün
- Artık soğutucu gaz sistemde güvenli şekilde izole edilmiştir.
- Bu noktada iç ve dış ünite bağlantılarını sökebilir, cihazı taşıyabilir, depolayabilir veya arızalı parçaları değiştirebilirsiniz.
✅ Ekstra İpucu:
Eğer cihaz tamamen sökülecek ve tekrar kurulacaksa, kurulum sonrası vakumlama ve kaçak testi de yapılmalıdır. Aksi takdirde sistem içinde nem ve hava kalabilir, bu da ciddi arızalara yol açar.